شنبه 29 آذر 1393
                                                     صفحه اصلی :: سوالات متداول :: نقشه سایت
مبارکه

نام مبارکه نامی است از غلام مریم بیگم زوجۀ احمدخان گیلانی و عمۀ شاه عباس صفوی ولی چون به دستور بانوی خود مأمور به آبادی این محل گردید، به پاس خدمات وی از قرآن کریم استخاره نموده که (سوره قصص آیۀ 30) مشاهده و بدین جهت نام مبارکه نام مبارکه نهاده شد.


مبارکه در اصل سرزمینی سبز و خرم است که از قدیم الایام مورد توجه بوده و به لحاظ موقعیت آب و هوایی مناسب تجمع بشر در آن، باعث ایجاد تشکیلات جمعیتی شده است. بنای مبارکه در عهد شاه عباس صفوی آغاز شد و در ابتدا به امین آباد شهرت یافت. نام امین آباد بواسطۀ خدمتی بود که امین السلطان وزیر شاه صفوی انجام داده بود و این نام حداقل تا اواخر قرن 13 قمری به این محل اطلاق می شده است. به پاس صداقت و حسن او قناتی نیز به نام وی احداث گردید که همین قنات موجب شد تا اولین طایفه در این محل مستقر شوند و سپس در اطراف آن، حصار کشیده و دروازه هایی نیز بمنظور رفت و آمد در شهر تعبیه شد. چهار دروازه را می توان بعنوان دروازه های اصلی بحساب آورد که یکی در شرق و دیگری در غرب و دو دروازۀ دیگر در شمال شهر قرار داشت.

 

قدیمی ترین محلات شهر مبارکه عبارتند از: محلۀ مختاریها، محلۀ حیدرآبادیها، محلِۀ حاجیها، قلعۀ سلیمان، قلعۀ نو، محله رسیها، محلات اقماری قهنویه، دهنو، محمدیه، شیخ آباد، سرارود و اسماعیل ترخان.

 

موقعیت جغرافیایی
شهرستان مبارکه در فاصلۀ 50 کیلومتری جنوب غربی اصفهان واقع شده و در موقعیت 32 درجه و 22 دقیقۀ عرض شمالی از خط استوا و 51 درجه و 31 دقیقۀ شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. ارتفاع این شهرستان از سطح آبهای آزاد 1670 متر می باشد و شیب عمومی زمین منطقه از سمت جنوب به شمال و از غرب به شرق می باشد. میانگین دمای این منطقه 12 درجۀ سانتیگراد است و بادهایی که از سمت جنوب غربی می وزد باعث ایجاد تعادل در هوای آن منطقه می گردد. محدودۀ قانونی شهر در طرح جامع شهر مبارکه با در نظر گرفتن محلات اقماری (قهنویه، محمدیه، سرارود، دهنو، شیخ آباد، اسماعیل ترخان و صفاییه) به میزان 32 کیلومتر مربع و محدودۀ استحفاظی آن نیز 70 کیلومتر مربع می باشد.

 

جغرافیای اقتصادی

مردم شهرستان مبارکه به کشاورزی، باغداری و صنایع دستی مشغولند. مهمترین فرآورده های کشاورزی این شهرستان شامل سیب زمینی، پیاز، تنباکو، دانه های روغنی، گندم، جو، میوه های درختی و ...می باشند. فرش بافی و کرباس بافی بعنوان مهمترین صنایع دستی این شهرستان قلمداد می شود و اهم سوغات آن گز و پولک و نبات می باشد.

 

اما وجود کارخانجات و صنایع بزرگی همچون: فولاد مبارکه، سیمان سپاهان، پلی اکریل، کارخانه تولید دی  ام  تی، فرآورده های نسوز، فولاد آلیاژی و ده ها کارخانه کوچک و بزرگ دیگر، منجر گشته جمعیت زیادی از مردم این شهرستان در بخش صنعت و تولید به فعالیت بپردازند.

 لازم به ذکر است این صنایع، شهرستان مبارکه را به یکی از مهمترین قطب های صنعتی کشور تبدیل کرده اند.

 

جاذبه های طبیعی
از حیث جاذبه های طبیعی شهرستان مبارکه 16 جاذبه در این شهرستان شناسایی که رتبه اول را در استان اصفهان به خود اختصاص داده است که عبارتند از: چشمه تنگ دوزان، چشمه حوض ماهی، سد نکوآباد، مقبره پیر حاجات، قلعه بزی، غارهای تاریخی قله بزی، بیشه زارهای پارک ساحلی فرارود، چشمه های حوض ماهی -چشمه سنجدی - چشمه لیلا و قنات حسن آباد بیدگان- قنات امین آباد- چشمه تنک بیدکان- چشمه کرکوند- آسیاب آبی دولت آباد- درخت 500 ساله در شهر دیزیچه.

 

همچنین در جلد اول کتابی قدیمی بنام کشف المهلکات فی سموم المسکرات، ضمن مباحثات میان مؤلف با مُبلغ بهایی در مورد سابقه و وجه تسمیۀ مبارکه آمده است که بنظر می رسد همین کتاب مأخذ مطالبی است که جغرافیای انسانی – اقتصادی مبارکه در این مورد آورده است. این کتاب با خطی شبیه نسخ چاپ سنگی شده و فاقد تاریخ و محل چاپ است.

 

جاذبه های طبیعی

بی شک، مهمترین جاذبۀ طبیعی این شهرستان، حاشیۀ زیبا و فرحبخش زاینده رود می باشد. این ساحل با مزارع آباد و درختان فراوان و مناظر اعجاب انگیز آن، هر بیننده ای را مسحور ساخته و رنج و خستگی زندگی شهرنشینی را از دل وی می زداید.

 

همچنین می توان از این حیث به مراکز تفریحی – طبیعی دیگری اشاره کرد از جمله:

 پارک ساحلی سرارود، پارک شهدای زینلی، باشگاه قایقرانی شهرداری، پارک لاله، پارک سلمان و ... .

 

آثار تاریخی
در شهرستان مبارکه بیش از 800 اثر تاریخ شناسایی شده است که تعداد 35 اثر تاکنون در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در بررسی های بعمل آمده در مورد بافت قدیمی شهر مبارکه، پس از شناخت محلات موجود قدیمی و تعیین حدود آن، مشخص شده که در مدرنترین بافت شهرسازی که امروز در جهان مطرح است سالها قبل در این شهر پایه گذاری شده است.

 

قلعۀ نهچیر
این قلعه که در قسمت جنوب شرقی شهر قرار گرفته دارای عمارتها و دالانها و حیات های زیبا و با معماری سنتی می باشد که در زمان شاه صفی الدین شکارگاه بوده و ستون های سنگی آن برای ساختمان حمامی آماده شده و هنوز پابرجاست. حتات میانی و حیات خلوت این بنا و اتاق های تو در تو، پستوها، دالانها، هشتی های ورودی و تمام خصوصیات این بنا از بهترین نمونه های خانه سازی مناطق مرکزی ایران است و همچنین دو بادگیر برای اتاقهای نشیمن تعبیه شده است که در خانه سازی این منطقه کمتر سابقه دارد و در سال 1376 در فهرست ثبت آثار ملی  ایران قرار گرفته است.

 

مقبرۀ امامزاده محمدیه (شاهزاده عزالدین محمد نواده امام سجاد «ع»، فرزند علی اکبر) واقع در محمدیه که بنای گنبد و ساختمان آن دارای قدمت زیادی می باشد.

 

برج کبوترآباد و قلعۀ آسیاباد واقع در غرب مبارکه و حاشیۀ زاینده رود است که در سال 1386 در فهرست ثبت آثار ملی  ایران قرار گرفته است.

 

آشنایی با خان لنجان: در حدود یک هزار سال پیش، در هفت فرسنگی اصفهان، در ناحیۀ لنجان شهری به نام خان لنجان وجود داشته است که همان خولنجان امروزی است. در 19000 گـزی جنوب فلاورجان، متصل به جادۀ مبارکه به اصفهان - ابن حوقل سیاح معروف و جغرافی دان عرب در قرن چهارم هجری، می نویسد: و از خان لنجان تا اصفهان هفت فرسخ است و خان لنجان را شهری کوچک و پرنعمت و با برکت دانسته است. مرحوم دهخدا نیز در لغت نامه به نقل از معجم البلدان یاقوت حموی، دربارۀ خان لنجام مطالبی نوشته و گفته آن قلعۀ مستحکم قدیمی است که باطنیه (فرقه شیعی اسماعیلی) فاتح آن شدند، ولی سلطان محمد سلجوقی به سال 570 آنرا خراب کرد.

 

غارهای قله بزی
بر اساس کاوش هایی که توسط اداره باستان شناسی در این مکان صورت گرفته، فاکتشافاتی در مورد سکونتگاه اولیه انسانها مربوط به دوره پارینه سنگی میانی یعنی حدود 40 الی 50 هزار سال پیش به دست آمده است. این غارهای تاریخی در شهر دیزیچه واقع شده است. این منطقه به عنوان منطقه نمونه گردشگری شناخته شده است.

 

حمام نو
این حمام در شهر مبارکه قرار دارد و به عنوان رستوران سنتی در حال استفاده می باشد. قدمت آن نیز مربوط به دوران صفویه می باشد و در سال 1386 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

 

خانه صفایی
این خانه به شکل قله بوده و در محله قهنویه شهر مبارکه قرار دارد . مربوط به دوران قاجار بوده و در سال 1386 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

 

مسجد حضرت قائم (عج)، امام علی(ع) -رضا(ع) در شهر طالخونچه مربوط به اواخر دوران صفوی و ثبتی می باشد.

 

مسجد آجری اراضی - در زیباشهر مربوط به دوره ی سلجوقیان در سال 1386 در فهرست آمار ملی ایران رسیده  که توسط سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری به صورت کامل مرمت شده است.

 

مسجد آجری- اسماعیل ترخان که در محله اسماعیل ترخان شهر مبارکه قرار دارد. این مسجد در بافت تاریخی محل قرار گرفته و در مجاورت حاشیه زاینده رود در هتل پردیس قرار دارد. سال 1386 به ثبت آثار ملی ایران رسیده است.

 

برجهای کبوتر 10 قلو و 18 قلو در محله لنج زیبا شهر مربوط به اواخر دوره قاجاریه از لحاظ سبک معماری در نوع خود کم نظیر می باشد و در سال 1386 در فهرست ثبت آثار ملی  ایران قرار گرفته است.

 

کلیه حقوق اين پرتال به سازمان ميراث فرهنگي، صنایع دستی و گردشگري استان اصفهان تعلق دارد
echobit