عنقای اصفهانی

عنقای قاف قربتم از آشیان فضل      از قاف تا به قاف جهان زیر شهپرم


ملک الشعرا میرزا محمد حسین عنقای اصفهانی فرزند  ارشد شاعر فاضل همای شیرازی در روز جمعه 24 رجـب سال 1260 دیده به جهان گشود.وی ازهمان اوان کودکی تحت تعلیم وتربیت پدر بزرگوارخویش و دیــگر اساتید ی چون میرزاعبدالجواد حکیم خراسانی ، آقا محمد رضا قمشه ای و آخونـد ملا حیدر اصفهانی قرارگرفت وبدین سبب درعلم وادب  و چیره دستی در فنون ادب فارسی ، عربی ،علوم عقلی و نقلی مخصوصاً فـلسفه و عرفان طبعی بلند یافت .از یادگارهای ایّام کودکی او می توان به کتــاب انیس العشاق حسن بن محمد رامی تألیف 826 (ه.ق )اشاره کرد که تمام کتـاب را به خط  وسلیقه ی کودکانه خود نگاشت. عنقا علاوه بر شاعـری از هنر خوشنویسی نیز بهره مند بود . وی رسوم وقواعد شعرو شاعری را دردرجه ی اوّل از پـدر  و پس از او نزد تاج الشعراشهاب اصفهانی ازدوستان نزدیک هما بوده، فرا گرفت . درسرودن شعرتوانمند بود  ودراشعارش به جای دقـت در مضمون به فصاحت وبلاغـت کلام توجه می نمود  . غزل را نسبت به انواع شعر بیشتردوست می داشت و دراین شیوه با لحن عاشقانه وعارفانه غزلهای شیوا و باشورمی سرود . سرودن قصاید نغزو شیوا و نمونه ماده تاریخ ها نشان ازمهارت وی دراین نوع شعر دارد. عنقا علاوه براین درسرودن هجو هم مهارت داشت و در انجمنهای شعری اصفهان  ازجمله انجمن ابوالفقرا شرکت می کرد و در سرودن شعربـا بزرگانی چون مسکین ، پرتو و آشفته و... برابری مینمود . انجمنی نیزدرمنزل خودِ او درعصرهای جمعه برگزار می شد که پس از فوتش ادامه نیافت.  وی  درسفری که به همراه برادرش سها  در سال( 1292 ه.ق ) به تهران انجام داد، با شعرا وفضلای مقیم دارالخلافه ازجمله فروغی اصفهانی آشنا شد و لقب ملک الشعرا یی را از ناصرالدین شاه دریافت کرد. دیوان عنقا از برجسته ترین کارهایی است که او بـه مدت 16 سال متوالی (1280-1296 ق ) شیرین تـرین روزهای زنــدگانی خود را برسر آن گذاشت . وی علاوه بر شعر خط نستعلیق را در محضر پدر و شکسته ی نستـــعلیق را  در نزد میرزاعبدا-الحسین گلستانه آموخت تا بیشتر نوشته های خود را با این دو خط تحریر کند.. عنقا تا پایان عمـر، تنها و بدون زن  و فرزند زنـدگی کرد و بـه خاطر فعالیتهای فرهنگی و ادبــی ، همچنین اداره ی خانـواده ی پدریش ( که جمعاً به چهل یا پنجاه  نفرمی رسیدند  ) هیچگاه فرصت تشـکیل یک خانواده ی مستقل را  نیافت . تنها در  مدت  زمان کوتاهی همسری اختیار کرد که فرزند متولد شده از او  هم در جوانی درگذشت . سرانجام این شاعر بزرگ   در سال 1308 ( ه ق ) روز سه شنبه 23 جمــادی الآخـر در ســن 48 سالگی دیده از جهان فروبست و در تکیه ی میرتخـت فولاد جنب مقبره ی حسینقلی خان ایلخــان بختیاری به خاک سپرده شد .علت فوتـش را برخی از مورخین در اثر مسمومیت با قهوه ی تلخ زهرآگین قجری می دانند  که به وسیله ی یکـی غلامان پست سیـرت دستـگاه حاکم مستبد اصفهـان ظل السلطـان به ایـشـان داده شد.

/مهدی فقیهی/


 


دسته بندی : شاعر
تاریخ و زمان تایید: 1391/01/24 11:54